Beş yıllık vizenin, başvuru sırasında neredeyse kimsenin düşünmediği bir aritmetiği var: pasaportunuz büyük ihtimalle vizeden önce bitecek – ya süresi dolacak ya da sayfaları. DTV ise verildiği pasaportta kalır, yenisine aktarılmaz. Bu kuraldan şaşırtıcı derecede dayanıklı bir efsane doğdu: “pasaportum bitmek üzere, o hâlde önce pasaportu yenilerim, sonra başvururum”. Neden tam tersini yapmak gerektiğini açalım.
Pasaport bittiğinde vizeye ne olur
Hiçbir şey: vize pasaportla birlikte yanmaz. Yenileme sırasında eski pasaport fiziksel olarak iptal edilir, ama içindeki canlı vizeyle birlikte sizde kalır. Bundan sonra iki belgeyle seyahat edersiniz: giriş için yeni pasaport, vize için eski pasaport. Sınırda ikisini birden gösterirsiniz.
Bu bir kurnazlık ya da gri alan değil; standart, yaygın ve yasal bir düzen: dünyada uzun süreli vize sahibi binlerce insan böyle yaşıyor. Pratikte tam olarak iki incelik var:
- otomatik geçiş kapıları iki pasaportla çalışmıyor – memurdan geçmek gerekiyor, bu da birkaç dakika fazladan;
- memurun ikisi arasındaki bağı görmesi bazen bir saniye alıyor – pasaportları birlikte uzatın, yeter.
Yeni pasaportu beklemek neden kötü bir fikir
Çünkü pasaport yenilemek, hele yurt dışından, aylar süren bir sıra demek. Ve o süre boyunca iki sayaç birden işliyor:
- 1.Tayland’da kendi şartlarınızla yaşamıyorsunuz – oysa yaşayabilirdiniz: bugün alınan vize, sonradan kaç pasaport değişirse değişsin, verildiği pasaportta kalır. Bir çekince: bazı temsilcilikler DTV’yi tam beş yıl için değil, pasaportun bitiş tarihine kadar veriyor (Brüksel böyle yapıyor) – pasaportunuzun iki-üç yıldan az ömrü kaldıysa hangisinin daha avantajlı olduğunu hesaplayın: şimdi başvurmak mı, önce pasaportu yenilemek mi.
- 2.Kurallar sıralardan hızlı değişiyor. Kolombo bir günde öldü, Cakarta üç ayda. Bugün profilinize açık olan pencere altı ay sonra bambaşka görünebilir. “Temiz” bir pasaport uğruna başvuruyu ertelemek, bugünkü gerçek bir vizeyi yarınki bir piyangoyla değiştirmek demek.
Genel kurallara göre başvuru için altı aylık pasaport geçerliliği yetiyor, ama bazı temsilcilikler daha fazlasını istiyor: Roma DTV’yi yalnızca çok girişli vize olarak veriyor ve en az bir yıl geçerli pasaport istiyor – harcı ödemeden önce konsolosluğunuzun şartını panoda kontrol edin. Bu, vizeyi şimdi almaya yeter – pasaport yenilemeyi de sonra, işin olağan akışında yaparsınız.
Asıl hata nerede yapılıyor
Herkesin korktuğu yerde değil. Eski pasaportla başvurmak normaldir; asıl hatayı yenilemeyi son güne bırakanlar yapıyor. “Yeni pasaport hazırlanırken nasıl uçarım”, “geçiş döneminde sınırda neyi gösteririm” gibi sorular önceden ele alınırsa sakin sakin çözülüyor – iş havalimanına kaldığında ise sinir harbine dönüyor.
Yani pasaportun bitmek üzere olması DTV’yi ertelemenin değil, sırayı planlamanın sebebi. Mira’ya yazın: durumunuzu netleştirir ve yapılacaklar sırasını gönderir – hem şimdi vize için hem sonra pasaport için. Böyle yol ayrımlarını planlamak takibimizin olağan bir parçası: atölyenin numarası vize alınana kadar değil, beş yıl boyunca sizde kalıyor.